นโยบายเรียนฟรี 15 ปี อย่างมีคุณภาพ

 

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.. 2550    มาตรา 49

“บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันในการรับการศึกษาไม่น้อยกว่าสิบสองปี ที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย”

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.. 2542      แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) ..2545 มาตรา 10 วรรค 1

“การจัดการศึกษาต้องจัดให้บุคคลมีสิทธิและโอกาสเสมอกันในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐานไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึงและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่าย”

คำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรี                      (นโยบายเร่งด่วนปีแรก) ข้อ 1.3 การลดภาระค่าครองชีพของประชาชน ข้อ 1.3.1

“ให้ทุกคนมีโอกาสได้รับการศึกษาฟรี 15 ปี โดยสนับสนุนตำราในวิชาหลักให้แก่ทุกสถานศึกษา จัดให้มีชุดนักเรียนและอุปกรณ์การเรียนฟรีให้ทันปีการศึกษา 2552 และสนับสนุนค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เพื่อชดเชยรายการต่าง ๆที่สถานศึกษาเรียกเก็บจากผู้ปกครอง”

นโยบายของรัฐด้านการศึกษา                                ข้อ 3.1.4

“จัดให้ ทุกคน มีโอกาสได้รับการศึกษา ฟรี 15 ปี ตั้งแต่ อนุบาล ไปจนถึง มัธยมศึกษาตอนปลาย พร้อมทั้งเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการให้เกิดความเสมอภาคและความเป็นธรรมในโอกาสทางการศึกษาแก่ประชาชนในกลุ่มผู้ด้อยโอกาส ทั้งผู้ยากไร้ ผู้พิการหรือทุพพลภาพ ผู้อยู่ในสภาวะยากลำบากผู้บกพร่องทางร่างกายและสติปัญญา และชนต่างวัฒนธรรม รวมทั้งยกระดับการพัฒนาศูนย์เด็กเล็กในชุมชน”

 

เป้าหมาย                 เพื่อส่งเสริมให้ นักเรียนทุกคน ได้รับ โอกาสทางการศึกษา อย่าง เต็มตามศักยภาพ

วัตถุประสงค์          เพื่อให้ นักเรียนทุกคน มีโอกาสได้รับการศึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย สำหรับรายการหนังสือเรียน อุปกรณ์การเรียน เครื่องแบบนักเรียน และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ที่ภาครัฐให้การสนับสนุน

 

รายการ

  1. ค่าหนังสือเรียน
  2. ค่าอุปกรณ์การเรียน
  3. ค่าเครื่องแบบนักเรียน
  4. ค่ากิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

 

ระดับ

ค่าหนังสือ

(บาท/คน)

อุปกรณ์การเรียน

(บาท/คน / ภาคเรียน )

เครื่องแบบ

 (บาท/คน)

กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

(บาท/คน / ภาคเรียน )

ก่อนประถมศึกษา

200.00

100

215

300

ป. 1

483.20

195

240

360

ป. 2

347.20

ป. 3

365.60

ป. 4

580.00

ป. 5

424.00

ป. 6

496.00

ม. 1

739.20

210

440

450

ม. 2

564.80

ม. 3

560.00

ม. 4

1,160.80

230

475

500

ม. 5

805.60

ม. 6

763.20

 

 

 

รายละเอียด

 

หนังสือเรียน

1.        ระดับก่อนประถมศึกษา                                       ใช้หนังสือเสริมประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัย

2.        ระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษา              ใช้หนังสือเรียนทั้ง 8 กลุ่มสาระทุกระดับชั้น

 

อุปกรณ์การเรียน

แบบฝึกหัดกลุ่มสาระการเรียนรู้ (ระดับประถมศึกษา  ประกอบด้วย   คณิตศาสตร์   ภาษาไทย   และ  ภาษาอังกฤษ)

สมุด ปากกา ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทัด เครื่องมือเรขาคณิต วัสดุฝึก ICT (CD) สำหรับ ป.1 – ม.6

กระดาษ A4 สีเทียน ดินน้ำมันไร้สารพิษ สำหรับ  ระดับก่อนประถมศึกษา

 

เครื่องแบบนักเรียน

เครื่องแบบนักเรียน ประกอบด้วย เสื้อ/กางเกง/กระโปรง คนละ 2 ชุด/ปี

กรณีนักเรียน  มีชุดนักเรียนเพียงพอแล้ว สามารถซื้อเข็มขัด รองเท้า ถุงเท้า ชุดลูกเสือ/เนตรนารี/ยุวกาชาด/ชุดกีฬา ได้

กรณีการจัดซื้อชุดนักเรียนที่ต่างไปจากชุดนักเรียนปกติและ  ราคาสูงกว่าที่กำหนด วงเงินดังกล่าวอาจ  ซื้อได้เพียง 1 ชุด

 

กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน

กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียนเป็นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนที่  สถานศึกษาจัดขึ้น ประกอบไปด้วย

1.        กิจกรรมวิชาการ

2.        กิจกรรมคุณธรรม/ลูกเสือ/เนตรนารี/ยุวกาชาด

3.        ทัศนศึกษา

4.        การบริการสารสนเทศ/ICT

การพิจารณากำหนดกิจกรรมทั้ง 4 กิจกรรม

ภาคี 4 ฝ่าย + คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

 

(ผู้แทนครู   ผู้แทนผู้ปกครอง   ผู้แทนชุมชน   ผู้แทนกรรมการนักเรียน)

 

กิจกรรมพัฒนาผู้เรียนมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้

1.        กิจกรรมวิชาการ เพิ่มเติมจากการเรียนปกติ                            1   ครั้ง/ปี

2.        กิจกรรมคุณธรรม / ลูกเสือ / เนตรนารี / ยุวกาชาด                                   1   ครั้ง/ปี

3.        ทัศนศึกษา                                                                           1   ครั้ง/ปี

4.        การบริการสารสนเทศ/ ICT  เพิ่มเติมจากการเรียนปกติ          40   ชั่วโมง/ปี/คน

 

 

แนวทางการจัดสรรงบประมาณ

1.        สพฐ. จัดสรรงบประมาณภาคเรียนที่1/2552 โดยใช้ข้อมูลนักเรียนรายบุคคล ณ วันที่ 10 มิถุนายน 2551 ในการจัดสรรงบประมาณดังกล่าว

ชั้นอนุบาล 1, .1, .1, .4 จัดสรรให้เบื้องต้น ร้อยละ 80   ของนักเรียน เนื่องจากยังไม่ทราบจำนวน นักเรียนที่แน่นอน

ชั้นอื่น ๆ จัดสรรให้ ร้อยละ 100     โดยคิดนักเรียนปีการศึกษา 2551 เลื่อนชั้นไปอีกระดับชั้นหนึ่ง

ผู้ขอสละสิทธิ์ สพฐ. จะไม่จัดสรรรายการดังกล่าวให้ตามจำนวนผู้ขอสละสิทธิ์

2.        สพฐ. แจ้งจัดสรรงบประมาณเป็นสถานศึกษา จำแนกตามระดับการศึกษาให้ สพท. ทราบและแจ้งให้ สถานศึกษา ทราบ

3.        สพฐ. โอนงบประมาณ  เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของสถานศึกษา ทุกแห่ง เพื่อให้สถานศึกษาดำเนินการให้เสร็จสิ้น

สถานศึกษาได้รับ หนังสือเรียน ภายในวันที่ 30 เมษายน 2552

นักเรียนได้รับหนังสือเรียน เครื่องแบบนักเรียน และอุปกรณ์การเรียน  ก่อนเปิดภาคเรียนที่ 1/2552

 

 

แนวทางการจัดซื้อจัดหา

 

หนังสือเรียน                                          สถานศึกษาจัดซื้อให้

สพฐ. จะโอนเงินงบประมาณค่าหนังสือเรียน ซึ่งเป็น เงินอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของ สถานศึกษา

. การคัดเลือกหนังสือเรียน

ครูผู้สอน เป็นผู้เลือกหนังสือเรียน                เสนอให้          คณะกรรมการวิชาการ คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน คณะกรรมการภาคี ผู้แทนกรรมการนักเรียน

ร่วมกันพิจารณาโดยสามารถเลือกจากทุกสำนักพิมพ์

สำหรับหนังสือเสริมประสบการณ์สำหรับเด็กปฐมวัยให้เลือกหนังสือเรียนที่มีคุณภาพเหมาะสมกับราคาและมี ผู้ขายไม่ต่ำกว่า 3 ราย

. การจัดซื้อ

1.         ให้สถานศึกษาดำเนินการจัดซื้อโดยถือปฏิบัติตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม

วิธีตกลงราคา    

ให้คำนึงถึงคุณภาพที่เหมาะสมกับราคา และให้ต่อรองราคาจากผู้ขาย เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด

วิธีสอบราคาและวิธีประมูลด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์

ให้ประกาศกำหนดเงื่อนไขการพิจารณาหนังสือเรียนเป็นรายวิชาต่อชั้น เพื่อจะได้หนังสือเรียนที่หลากหลาย จากทุกสำนักพิมพ์ และตรงตามความต้องการที่จะใช้ในการเรียนการสอนของสถานศึกษา และ ไม่จัดซื้อหนังสือเรียนเป็นชุด

2.         ให้สถานศึกษาเตรียมดำเนินการหาผู้ขายไว้ เพื่อให้พร้อมที่จะทำสัญญาได้ทันทีเมื่อได้รับแจ้งอนุมัติการโอนเงินงบประมาณ

3.         เมื่อได้รับเงินงบประมาณให้ตรวจสอบจำนวนเงินที่ได้รับแจ้งการโอนเงิน และจำนวนเงินในสมุดคู่ฝากของธนาคาร ว่ามีจำนวนเงินที่ถูกต้องตรงกัน

4.         ออกใบเสร็จรับเงิน ตามแบบของทางราชการ ในนามของสถานศึกษา ตามจำนวนเงินที่ได้รับ ส่ง สพท. เพื่อรวบรวมไว้เป็นหลักฐาน

5.         เมื่อดำเนินการจัดซื้อหนังสือเรียนเรียบร้อยแล้ว ให้สถานศึกษา ลงบัญชีวัสดุหนังสือเรียน  เพื่อสะดวกในการตรวจสอบ

6.         ควรแต่งตั้งคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่มาจากประชาชนร่วมเป็นคณะกรรมการจัดซื้อ(ถ้ามี) และคณะกรรมการตรวจรับพัสดุอย่างน้อย 1 คน

7.         จัดระบบการยืมหนังสือเรียน ให้แก่นักเรียนทุกคน และสามารถส่งต่อไปยังนักเรียนรุ่นต่อไป

8.         การจัดซื้อหนังสือเรียน จะต้องดำเนินการด้วยความโปร่งใส สามารถตรวจสอบได้ และให้ทันก่อนเปิดภาคเรียน

9.         เงินเหลือจากการดำเนินการจัดซื้อ สามารถนำไปใช้จ่ายในรายการโครงการ ได้ตามความจำเป็น และเหมาะสม โดยผ่านความเห็นชอบร่วมกันของภาคี 4 ฝ่าย และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

 

เครื่องแบบนักเรียน                                                สถานศึกษาจ่ายเงินสดให้กับนักเรียนและผู้ปกครอง

สพฐ. จะโอนเงินงบประมาณค่าเครื่องแบบนักเรียน ซึ่งเป็นเงิน งบอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของสถานศึกษา

 เมื่อได้รับเงินงบประมาณให้ ตรวจสอบ จำนวนเงินที่ได้รับแจ้งการโอนเงิน และจำนวนเงินในสมุดคู่ฝากของธนาคารว่ามีจำนวนเงินที่ถูกต้องตรงกัน

1.         ออกใบเสร็จรับเงิน  ตามแบบของทางราชการ ในนามของสถานศึกษา ตามจำนวนเงินที่ได้รับ ส่ง สพท. เพื่อรวบรวมไว้เป็นหลักฐาน

2.         แต่งตั้งผู้จ่ายเงินอย่างน้อย 2 คน เพื่อร่วมกันจ่ายเงินให้กับนักเรียน

3.         จ่ายเงินให้ นักเรียนลงลายมือชื่อรับเงิน  กรณีนักเรียนไม่สามารถลงลายมือชื่อรับเงินได้ ให้ ผู้ปกครองลงลายมือชื่อรับเงินแทน เพื่อไว้เป็นหลักฐาน

4.         แจ้งให้นักเรียน ผู้ปกครอง เลือกซื้อเครื่องแบบนักเรียนได้ตามความต้องการ และให้ทันก่อนเปิดภาคเรียน

5.         ติดตามใบเสร็จรับเงิน  จากนักเรียน / ผู้ปกครอง

6.         ดูแลให้นักเรียนมีเครื่องแบบนักเรียนจริง

7.         สถานศึกษาตรวจสอบ หากนำเงินไปใช้จ่ายอย่างอื่นที่ไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ ผู้ปกครองจะต้องคืนเงิน ให้กับทางราชการ

8.         เงินค่าเครื่องแบบนักเรียนที่เหลือ จากการดำเนินการแล้ว สามารถนำไปใช้จ่ายในรายการโครงการเรียนฟรี 15 ปี อย่างมีคุณภาพ ได้ตามความจำเป็น และเหมาะสม โดยผ่านความเห็นชอบร่วมกันของภาคี 4 ฝ่าย และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน

 

อุปกรณ์การเรียน                                    สถานศึกษาจ่ายเงินสดให้กับนักเรียนและผู้ปกครอง

สพฐ. จะโอนเงินงบประมาณค่าอุปกรณ์การเรียน ซึ่งเป็นเงิน งบอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของสถานศึกษา

1.         ระดับก่อนประถมศึกษา                    เช่น    กระดาษ   สีเทียน   ดินน้ำมันไร้สารพิษ   เป็นต้น

2.         ระดับประถมศึกษา                            เช่น    แบบฝึกหัด   สมุด   ดินสอ   ยางลบ ปากกา   ไม้บรรทัด   ไม้โปรแทรกเตอร์   วัสดุฝึก ICT   เป็นต้น

3.         ระดับมัธยมศึกษา                               เช่น    สมุด   ยางลบ   ปากกา  ดินสอ   ไม้บรรทัด   ไม้โปรแทรกเตอร์เครื่องมือเรขาคณิต   วัสดุฝึก ICT   เป็นต้น

วิธีปฏิบัติในการจ่ายเงิน การควบคุม ติดตามและตรวจสอบ ให้ปฏิบัติเหมือนกับการจ่ายเงินค่าเครื่องแบบนักเรียน

 

กิจกรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรียน              สถานศึกษาจัดซื้อให้

สพฐ. จะโอนเงินงบประมาณค่าอุปกรณ์การเรียน ซึ่งเป็นเงิน งบอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากธนาคารของสถานศึกษา

1.         กิจกรรมวิชาการ                                                                                 ปีละ 1 ครั้ง

2.         กิจกรรมคุณธรรม / ลูกเสือ / เนตรนารี / ยุวกาชาด   ปีละ 1 ครั้ง

3.         กิจกรรมการทัศนศึกษา                                                                     ปีละ 1 ครั้ง

4.         การให้บริการสารสนเทศ / ICT ปีละ                                               40 ชั่วโมง/คน

ขั้นตอนการดำเนินการ

1.         เมื่อได้รับเงินงบประมาณให้ ตรวจสอบ  จำนวนเงินที่ได้รับแจ้งการโอนเงิน และจำนวนเงินในสมุดคู่ฝากของธนาคาร ว่ามีจำนวนเงินที่ถูกต้องตรงกัน

2.         ออกใบเสร็จรับเงิน ตามแบบของทางราชการ ในนามของสถานศึกษา ตามจำนวนเงินที่ได้รับ ส่ง สพท. เพื่อรวบรวมไว้เป็นหลักฐาน

3.         กำหนดกิจกรรม ที่จะพัฒนาคุณภาพการศึกษาของนักเรียน โดยความเห็นชอบจากคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน  และ คณะกรรมการภาคี 4 ฝ่าย

4.         การใช้จ่ายเงินงบประมาณ ต้องดำเนินการตามระเบียบของทางราชการ เพื่อให้เกิดความโปร่งใส สามารถตรวจสอบได้ และเกิดประโยชน์สูงสุด

5.         เงินที่เหลือจากการดำเนินการ แล้ว สามารถนำไปใช้จ่ายในรายการโครงการเรียนฟรี 15 ปี อย่างมีคุณภาพ ได้ตามความจำเป็น และเหมาะสม โดยผ่านความเห็นชอบร่วมกันของภาคี 4 ฝ่าย และคณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน